Menu

Niet wát je speelt, maar hóe je speelt doet er toe.

"It ain't what you do, it's the way that you do it"

Ben jij je er weleens van bewust wat er in je omgaat tijdens het spelen? Wat je voelt of welke gedachtes je hebt? Let hier eens op tijdens je improvisatie. Speel je moeiteloos? Of is het een worsteling? Ben je bezig met hoe het moet klinken, of sta je open voor wat er op je pad komt? Heb je de lat zo hoog voor jezelf gelegd dat je heel veel moet nadenken tijdens het spelen? Of speel je muziek die je beheerst zodat er ruimte is voor jouw eigen interpretatie? En, vooral, let er eens op of je gevoelens over jouzelf gaan, of over de muziek.

Ik ben momenteel gefascineerd door het boek The Inner Game of Music*. Dit boek gaat - in een flits samengevat - over de volgende 'formule':

performance = potential - interference

Oftewel, waar jíj toe in staat bent is het resultaat van jouw capaciteiten, minus alles wat je hierbij in de weg staat. De meeste mensen zijn volgens de auteurs van het boek bezig met het spelen van de 'outer game': wat vinden anderen ervan, hoe goed ben ik vergeleken met de anderen? Maar échte vooruitgang kun je pas maken als je óók aan de slag gaat met de 'inner game'. Wat zijn jouw mogelijkheden? Wat is jouw weg? Je bent als het ware de CEO van je eigen innerlijk.

Eén stukje gaat over twee soorten gevoelens die je kunt hebben tijdens het maken van muziek. De eerste soort zijn gevoelens over jezelf wanneer je muziek speelt of oefent. Gespannen bijvoorbeeld, of juist kalm. Of bezig zijn met wat anderen van je vinden. De tweede soort zijn gevoelens over de muziek; de melancholie van de blues, de energie van een groove, de sound van een mooie klarinet of de speelsheid van een vrije improvisatie. Het zijn bijvoorbeeld die momenten dat je je ogen dicht doet en jezelf kunt overgeven aan de muziek. Zo sta je open voor het gevoel dat muziek jou kan geven. Dat is échte focus volgens The Inner Game.

Dit deed mij denken aan een oefening die onderdeel is van deel 2 van de online training Leren improviseren. Deze deel ik ook graag met jou. In deze oefening leer je om vanuit een bepaald gevoel spelen. Bekijk de oefening in deze video. Voor de niet-cursist heb ik de noten erbij gezet, zodat deze de oefening ook kan doen. 

Ik ben benieuwd naar jouw ervaringen. Heb jij plezier wanneer je speelt? Ben je je bewust van je gevoel wanneer je speelt? Spéél je weleens vanuit gevoel? Laat het weten in het commentaarveld onder de video.

* The Inner Game of Music - Barry Green & Tim Gallwey

Reacties  

#5 Jelske Hoogervorst 06-06-2018 13:42
Ha Marius, mooi. Ik ben blij dat ik dit voor je kan betekenen.
Citeer
#4 Marius 02-05-2018 11:36
Beste Jelske,
Bedankt. Je hebt me door het dode punt geholpen.
Ik speel samen met een pianist en merk dat het vaak mooi klinkt. Op het gevoel.
Dan vervolgens ga ik weer twijfelen. Dus toch maar doorzetten is het adagium.
Citeer
#3 Maarten 19-05-2017 22:26
Hoi Jelske en Frits,
Jullie teksten zijn me uit het Hart gegrepen.
Worsteling, bezig zijn met hoe het moet klinken, soleren met het hoofd...
Ik denk wel dat het ook bij iemands karakter hoort. En dat het hardnekkig is.
'The inner game of music' toch maar eens aanschaffen. En die lat op de grond leggen.
Groet,
Maarten
Citeer
#2 Jelske Hoogervorst 17-05-2017 08:30
Ha Frits, dank voor je reactie. En een mooie anekdote van Louis van Dijk. Hoofd, hart en oren inderdaad. De 'inner game' én de 'outer game' samen. Akkoordenschema's kunnen heel dwingend zijn Frits. Modale stukken en blues zullen je meer vrijheid geven. Maar ook: de lat lager leggen. Ritmisch vrijer spelen. Op andere manieren studeren. Niet alleen cognitief, ook auditief én kinestetish (zintuigelijk). Op zoek gaan naar het vonkje in jou. Ik wens je veel speelplezier! Groet, Jelske
Citeer
#1 Frits 16-05-2017 17:47
Hoi Jelske. Je hebt weer een paar mooie dilemma's verwoord. " Soleer je met je hoofd of met je hart." vat ik samen. Een anecdote: Louis van Dijk vertelde eens in een interview dat hij thuis een stuk op de piano speelde waar hij door werd geroerd. Toen hij al spelend dacht: " Wat speel ik dit mooi." maakte hij meteen fouten.
Met andere woorden: een solist ontkomt er niet aan met het hoofd (en oren) EN met het hart te spelen.
Nu mijn reactie op je vragen in de gele balken.
Heb ik plezier wanneer ik speel?
Als solist zelden of nooit.
Ben ik me bewust van ..etc.
Nooit.
Speel je weleens vanuit je gevoel?
Eigenlijk nooit. Ik voel het accoordenschema toch als een keurslijf. Maar binnen het schema probeer ik mooie lijnen of catchy ritmes te spelen en dat lukt me zelden.
Groetjes,
Frits
Citeer